Laatste nieuws
Vrijwilligersavond 8 december 2011
Voor het eerst in het 15-jarige bestaan van de Historische Vereniging werd er een vrijwilligersavond georganiseerd door de vrijwilligers zelf. Er waren eerdere vrijwilligersavonden gehouden, maar die werden door het bestuur georganiseerd, de zogenaamde nieuwjaarsbijeenkomsten. Deze was een eerste in een komende serie avonden door en voor de vrijwilligers met als resultaat een opkomst van 28 vrijwilligers. Aan voorzitter Piet van ’t Riet was gevraagd de avond te openen en dat deed hij door iets te vertellen over de laatste berichten van Ger Brand en over de bijna zekere verhuizing per 1 februari 2012 naar de bibliotheek. De gedachte is om de verhuizing gefaseerd te laten verlopen.
Jan Staat vertoonde daarna een powerpointvoorstelling over het waterleidingbedrijf. Hij vertelde dat een enorme collectie dia’s geschonken (2009) was door de heer Willems, de laatste directeur van het ’s-Gravendeelse waterleidingbedrijf. Het betrof een groot aantal series met in totaal ca. 2000 afbeeldingen in zowel klein dia-formaat, als in groot vierkant en rechthoekig formaat. Samen met Gerrit Dekker en Jan de Zeeuw is hij begonnen met het inventariseren van de dia’s. De foto’s die hij toonde, waren naar zijn zeggen slechts een klein gedeelte, maar waren wel een goede doorsnede van de collectie. Er waren ook foto’s bij uit de begintijd, 1913, de tijd dat de watertoren werd gebouwd. Die foto’s waren niet van Willems, maar zaten al in ons archief. Het ontwerp en de bouw van de toren staat op naam van het duo Visser en Smit, die eenzelfde gebouw hadden ontworpen en gebouwd voor Culemborg.
Tijdens het heien kwamen er moeilijkheden. De heipalen bleken te kort en er moesten veel langere gebruikt worden. Op aanwijzing van Buizer, opzichter in dienst van Visser en Smit en ook later de eerste directeur, moesten er 98 palen extra geslagen worden Op deze wijze slaagde hij erin een goed fundament te leggen, zodat de toren, nu na bijna 100 jaar, nog niet scheef staat.
Het bedrijf was bedoeld voor zowel de gemeenten 's-Gravendeel als Strijen, de ”Waterleiding ’s-Gravendeel- Strijen”. Omdat er niet voldoende druk op de waterleiding in Strijen kwam, werd ook daar een watertoren gebouwd.
Jan verdeelde zijn foto’s over de periode van voor 1970 en van die daarna. Het grootste deel van de foto’s was uit de laatste periode, door Willems zelf of in zijn opdracht gemaakt. Te zien was hoe sleuven werden gegraven, hoe de buizen gelegd, welke materialen gebruikt werden.
Voor de drie mannen - na het overlijden van Gerrit twee - die zich zo lang intens met de dia’s hebben bezig gehouden, was het een hele uitzoekerij, want niet alleen de figuren die op de foto’s stonden moesten benoemd worden, ook de werkzaamheden, de gereedschappen en de situaties moesten omschreven worden. Bovendien moest onderzocht worden op welke plaats in 's-Gravendeel of daarbuiten de foto was genomen. Gelukkig zijn ze een heel eind gekomen. Alle foto’s en dia’s zijn inmiddels gescand. Maar ze zoeken nog steeds hulp bij ontbrekende namen en onbekende werksituaties.
Jan eindigde zijn presentatie met een vraagteken. Immers, wat is de bestemming van de watertoren? Er moet snel iets aan gedaan worden, want het verval begint in te zetten nu het gebouw al zo lang ongebruikt staat.
 |
In de pauze kreeg ieder de gelegenheid de fototentoonstelling over het waterleidingbedrijf, gemaakt door Jan Staat en Jan de Zeeuw, te bekijken. Na de pauze toonde Will van Velsen een powerpointpresentatie over Adriaan Doedeijns, een ’s-Gravendeelse jongen die geleidelijk versteende. Hij versleet zijn laatste levensjaren in Leiden als levend studieobject voor medische studenten en kreeg daar de naam "Stenen Dorus”. Een gedeelte van zijn skelet is nog in Leiden te vinden. Will vertelde ook wat over de doodboeken die ons archief rijk is, dat daar ook gegevens in staan die interessant zijn voor historici, zoals over de zesjarige Jan van Penning die stierf door kokend water, Pieternella van der Veer die volgens bijgelovigen behekst was door Piet Brand en tenslotte de 13-jarige Jaantje Ingetje Naaktgeboren die de dood vond doordat zij voor een kat in de bres sprong die door ketellapper Pietje Puk werd doodgeschoten. |
Tot slot vroeg Will aandacht voor de organisatie en invulling van de volgende vrijwilligersavond, die eind maart 2012 plaats zal vinden. "We hebben meer vrijwilligers nodig die willen meedoen met de organisatie. Wie wil wat vertellen uit de historie van het dorp?” Arie Pieters bood aan iets te willen vertellen over de bomen. Misschien kan Pieta over haar poppenhuizen een verhaal houden? Omdat het de bedoeling is dat we elkaar deelgenoot maken van de dingen waar we mee bezig zijn voor de vereniging is dit een goede kans.
Jan Staat merkte op dat iemand ook foto’s met tekst kan aanleveren, omdat er altijd wel mensen te vinden zijn die er een powerpoint van kunnen maken. Arie Benders noemde de tekeningen van Dirk Stooker en Arie Visser de sprookjes van Dirk Stooker. Er kan dus nog veel getoond worden. Tenslotte stelde een nieuwe vrijwilliger, Dhr André Karbaat zich voor. Hij vertelde dat hij een eigen bedrijf runt in de logistiek, historicus is en een proefschrift gaat schrijven over de materiële gevolgen van de watersnood voor de gewone burger van de Hoeksche Waard.
De avond werd georganiseerd door: Jan Staat, Will van Velsen, Adrie van der Wulp en Jan de Zeeuw.
